Luchtmassa

Verwante begrippen

Zenit

Het punt aan de hemel recht boven je hoofd, op 90° hoogte. Daar kijk je door de minste lucht, dus zijn de beelden er het scherpst en helderst. Het tegenovergestelde punt, onder je voeten, is het nadir.

Culminatie

De doorgang van een object door de meridiaan, op het hoogste punt van zijn baan; het beste moment om het waar te nemen. Voor een object ten zuiden van het zenit is de hoogte dan 90° − breedtegraad + declinatie. Vanuit Utrecht (52,1°) culmineert de Orionnevel (−5,4°) op ongeveer 32,5°.

Seeing

De onrust van de atmosfeer die beelden laat dansen en koken; ze laat ook de sterren twinkelen. Je meet haar in boogseconden (de grootte van een ster op een foto) of op schalen van 1 tot 10 (Pickering) of I tot V (Antoniadi). Ze beperkt hoge vergrotingen veel vaker dan het instrument.

Atmosferische refractie

De atmosfeer buigt het licht van de sterren af en laat objecten hoger lijken dan ze staan: ongeveer 0,5° op de horizon, amper 1′ op 45° hoogte. Wanneer de zon de horizon lijkt te raken, is ze in werkelijkheid al onder. De astronavigatie corrigeert ervoor.