Hoe het werkt
Op elk moment staat elk hemellichaam recht boven een punt van de aarde, zijn aardse projectie, die je uit de almanak haalt: de declinatie geeft de breedte, de uurhoek van Greenwich (GHA) de lengte. De hoogte van het hemellichaam meten met de sextant komt neer op het meten van de afstand ertoe: je bevindt je ergens op een cirkel rond dat punt, met straal (90° − hoogte), 60 zeemijl per graad.
Die cirkels zijn enorm. De hoogteverschilmethode van Marcq Saint-Hilaire (1875) vervangt ze in de buurt van de gegiste positie door rechte lijnen: bereken de hoogte Hc die het hemellichaam vanuit de gegiste positie zou hebben en het azimut Z; het verschil met de ware hoogte Hw, in boogminuten, is het hoogteverschil ΔH in zeemijl. Zet het uit naar het hemellichaam toe (of ervan af): daar loopt de hoogtelijn, loodrecht op het azimut. Twee hoogtelijnen snijden elkaar in je positie.
Daarna herhaalt het hulpmiddel de berekening vanuit de gevonden positie: de benadering met rechte lijnen verdwijnt en je krijgt het exacte snijpunt van de cirkels. De berekende correcties zijn de kimduiking (1,76′ × √ooghoogte in meter), de refractie (formule van Bennett), de halve middellijn en de parallax; ze vervangen de correctietafels.
Over de geschiedenis van de sextant en het lezen van de almanak lees je meer in De sextant en de nautische almanak: drie eeuwen astronavigatie.
EN
FR
DE
ES
IT
ZH
RU
PT
NL
JA