Alfa Ursae Minoris, een ster van magnitude 2 op ongeveer 0,65° van de noordelijke hemelpool. Ze lijkt nauwelijks te bewegen en wijst het noorden aan tot op een graad nauwkeurig. Je vindt haar door de twee sterren aan het eind van de bak van de Grote Wagen (Merak en Dubhe) ongeveer vijf keer hun afstand te verlengen.
ToolsPooluitlijning, Interactieve atlas, Plaatsbepaling met de sterren
Verwante begrippen
- Hemelpolen
De twee punten aan de hemel waar alle sterren omheen lijken te draaien: het verlengde van de aardas. De noordelijke hemelpool ligt heel dicht bij de Poolster; bij de zuidelijke staat geen heldere ster. De hoogte van de pool boven de horizon is gelijk aan je breedtegraad.
- Pooluitlijning
Het afstellen waarmee je de poolas van een equatoriale montering op de hemelpool richt. De hoek boven de horizon moet gelijk zijn aan je breedtegraad (52,1° in Utrecht, 50,8° in Brussel), en hij moet naar het geografische noorden wijzen, niet naar het magnetische. Een goede pooluitlijning voorkomt dat sterren wegdrijven, visueel en op foto’s.
- Poolzoeker
Een kijkertje met dradenkruis, ingebouwd in de poolas van een equatoriale montering. Omdat de Poolster ongeveer 0,65° van de pool staat, zet je haar op een precieze plek in het dradenkruis die van het tijdstip afhangt. Een app of rekenhulp vertelt je waar.
- Precessie
De aardas beschrijft langzaam een kegel, zoals een tol, in ongeveer 26 000 jaar. De hemelpolen verschuiven daardoor tussen de sterren: over ongeveer 12 000 jaar staat Wega bij de noordpool. De coördinaten van sterren veranderen langzaam; daarom wordt een epoche zoals J2000 vermeld.
← De hele woordenlijst
EN
FR
DE
ES
IT
ZH
RU
PT
NL
JA