Oplossend vermogen

De kleinste afstand tussen twee sterren die een instrument nog gescheiden laat zien, in boogseconden. Het hangt alleen van de opening af: ongeveer 1,2″ voor 100 mm en 0,6″ voor 200 mm. De seeing verhindert vaak dat je het haalt.

ToolsHandige formules

Verwante begrippen

Limiet van Dawes: Een vuistregel die William Dawes in de 19e eeuw uit waarnemingen van dubbelsterren afleidde: minimale afstand (″) = 116 ÷ opening (mm). Een telescoop van 150 mm scheidt dus twee gelijke sterren op 0,77″ van elkaar. Ze geldt voor twee sterren van ongeveer gelijke helderheid; is er een veel zwakker, dan is een grotere afstand nodig.
Rayleighcriterium: Twee punten gelden als gescheiden wanneer het midden van de ene Airy-schijf op de eerste donkere ring van de andere valt: afstand = 1,22 λ/D. In groen licht (550 nm) geeft dat 138 ÷ opening (mm) boogseconden, iets ruimer dan de limiet van Dawes.
Airy-schijf: Zelfs perfecte optiek maakt van een ster geen punt maar een heel klein schijfje met ringen eromheen, door diffractie. De hoekstraal is 1,22 λ/D: hoe groter de opening, hoe kleiner het schijfje. Ongeveer 84% van het licht valt in het centrale schijfje.
Dubbelster: Twee sterren die aan de hemel heel dicht bij elkaar staan. Sommige zijn echte paren, door de zwaartekracht verbonden (dubbelstersystemen); andere staan toevallig op één lijn (optische dubbelsterren). Albireo in de Zwaan toont vanaf 30× een prachtig contrast tussen oranje en blauw; Mizar en Alcor scheid je met het blote oog.

← De hele woordenlijst