De vergroting waarboven je niets nieuws meer ziet: ongeveer twee keer de opening in millimeters, dus 400× voor een telescoop van 200 mm. Die grens veronderstelt perfecte optiek: met echte spiegels en lenzen en een collimatie die niet perfect is, wordt het beeld vaak al zachter vanaf ongeveer 1× per millimeter (200× voor 200 mm). En de onrust van de lucht beperkt haar meestal tot 150× à 250×, welk instrument je ook hebt. De “600×” op de doos van kleine telescopen is dus misleidend.
ToolsOculairen, Handige formules
Verwante begrippen
- Vergroting
Hoeveel keer het instrument het object groter maakt: de brandpuntsafstand van de telescoop gedeeld door die van het oculair. Een telescoop van 1000 mm met een oculair van 10 mm vergroot 100 keer (100×). Meer is niet altijd beter: voorbij een grens wordt het beeld donker en vaag.
- Seeing
De onrust van de atmosfeer die beelden laat dansen en koken; ze laat ook de sterren twinkelen. Je meet haar in boogseconden (de grootte van een ster op een foto) of op schalen van 1 tot 10 (Pickering) of I tot V (Antoniadi). Ze beperkt hoge vergrotingen veel vaker dan het instrument.
- Uittreepupil
Het schijfje licht dat uit het oculair komt en het oog binnengaat; de diameter is de opening gedeeld door de vergroting. Een telescoop van 200 mm geeft bij 40× een uittreepupil van 5 mm. Tussen 5 en 7 mm is het beeld het helderst (nevels); rond 0,5 tot 1 mm zit je op de maximale nuttige vergroting.
← De hele woordenlijst