De laagste vergroting waarbij al het licht nog in het oog valt: de opening gedeeld door 7 (de donkeraangepaste pupil van een jong oog is ongeveer 7 mm wijd). Voor een telescoop van 200 mm is dat ongeveer 29×. Daaronder is de uittreepupil groter dan de oogpupil en gaat er licht verloren.
ToolsOculairen, Handige formules
Verwante begrippen
- Uittreepupil
Het schijfje licht dat uit het oculair komt en het oog binnengaat; de diameter is de opening gedeeld door de vergroting. Een telescoop van 200 mm geeft bij 40× een uittreepupil van 5 mm. Tussen 5 en 7 mm is het beeld het helderst (nevels); rond 0,5 tot 1 mm zit je op de maximale nuttige vergroting.
- Vergroting
Hoeveel keer het instrument het object groter maakt: de brandpuntsafstand van de telescoop gedeeld door die van het oculair. Een telescoop van 1000 mm met een oculair van 10 mm vergroot 100 keer (100×). Meer is niet altijd beter: voorbij een grens wordt het beeld donker en vaag.
- Donkeraanpassing
De tijd die het oog nodig heeft om gevoelig te worden in het donker: de pupil gaat binnen enkele seconden open, maar het netvlies wint het grootste deel van zijn gevoeligheid in 20 tot 30 minuten. Eén fel wit licht maakt alles weer ongedaan. Daarom gebruiken waarnemers een zwak rood lampje.
← De hele woordenlijst