De tijd die het oog nodig heeft om gevoelig te worden in het donker: de pupil gaat binnen enkele seconden open, maar het netvlies wint het grootste deel van zijn gevoeligheid in 20 tot 30 minuten. Eén fel wit licht maakt alles weer ongedaan. Daarom gebruiken waarnemers een zwak rood lampje.
Verwante begrippen
- Rood licht
Een zwak rood lampje om een kaart te lezen zonder je donkeraanpassing te verliezen: de staafjes van het netvlies zijn bijna blind voor rood. Houd het zo zwak mogelijk. Zet ook het scherm van je telefoon op rood en op de laagste helderheid.
- Perifeer kijken (averted vision)
Net naast een zwak object kijken in plaats van er recht naar. Het midden van het netvlies heeft weinig staafjes, de cellen die zwak licht waarnemen; als je je blik ongeveer tien graden verschuift, komt het object beter tevoorschijn. De winst is ongeveer één magnitude.
- Uittreepupil
Het schijfje licht dat uit het oculair komt en het oog binnengaat; de diameter is de opening gedeeld door de vergroting. Een telescoop van 200 mm geeft bij 40× een uittreepupil van 5 mm. Tussen 5 en 7 mm is het beeld het helderst (nevels); rond 0,5 tot 1 mm zit je op de maximale nuttige vergroting.
← De hele woordenlijst