De “breedtegraad” aan de hemel: de hoek van een object ten noorden (+) of ten zuiden (−) van de hemelevenaar, van +90° tot −90°. Wega staat op +38,8°, Sirius op −16,7°. Vanaf een gegeven breedtegraad vertelt de declinatie of een object altijd boven de horizon staat, er nooit boven komt, of op- en ondergaat.
ToolsInteractieve atlas, Plaatsbepaling met de sterren
Verwante begrippen
- Rechte klimming
De “lengtegraad” aan de hemel, oostwaarts geteld langs de hemelevenaar vanaf het lentepunt, in uren van 0h tot 24h (1h = 15°). Samen met de declinatie legt ze de positie van een ster op de hemelbol vast. Afgekort RK (in het Engels RA).
- Hemelevenaar
De projectie van de evenaar van de aarde op de hemel, halverwege de twee hemelpolen; de declinatie is er 0°. Hij komt overal op aarde precies in het oosten op en gaat precies in het westen onder. De Gordel van Orion ligt er heel dicht bij.
- Circumpolair
Gezegd van een object dat vanaf een gegeven plaats nooit ondergaat: het draait om de pool zonder onder de horizon te zakken. Dat gebeurt wanneer de declinatie groter is dan 90° min je breedtegraad, dus +37,9° in Utrecht (52,1° N). De Grote Wagen en Cassiopeia zijn circumpolair vanuit Nederland en Vlaanderen.
← De hele woordenlijst
EN
FR
DE
ES
IT
ZH
RU
PT
NL
JA