Gezegd van een object dat vanaf een gegeven plaats nooit ondergaat: het draait om de pool zonder onder de horizon te zakken. Dat gebeurt wanneer de declinatie groter is dan 90° min je breedtegraad, dus +37,9° in Utrecht (52,1° N). De Grote Wagen en Cassiopeia zijn circumpolair vanuit Nederland en Vlaanderen.
ToolsInteractieve atlas
Verwante begrippen
- Hemelpolen
De twee punten aan de hemel waar alle sterren omheen lijken te draaien: het verlengde van de aardas. De noordelijke hemelpool ligt heel dicht bij de Poolster; bij de zuidelijke staat geen heldere ster. De hoogte van de pool boven de horizon is gelijk aan je breedtegraad.
- Declinatie
De “breedtegraad” aan de hemel: de hoek van een object ten noorden (+) of ten zuiden (−) van de hemelevenaar, van +90° tot −90°. Wega staat op +38,8°, Sirius op −16,7°. Vanaf een gegeven breedtegraad vertelt de declinatie of een object altijd boven de horizon staat, er nooit boven komt, of op- en ondergaat.
- Culminatie
De doorgang van een object door de meridiaan, op het hoogste punt van zijn baan; het beste moment om het waar te nemen. Voor een object ten zuiden van het zenit is de hoogte dan 90° − breedtegraad + declinatie. Vanuit Utrecht (52,1°) culmineert de Orionnevel (−5,4°) op ongeveer 32,5°.
← De hele woordenlijst
EN
FR
DE
ES
IT
ZH
RU
PT
NL
JA