De “lengtegraad” aan de hemel, oostwaarts geteld langs de hemelevenaar vanaf het lentepunt, in uren van 0h tot 24h (1h = 15°). Samen met de declinatie legt ze de positie van een ster op de hemelbol vast. Afgekort RK (in het Engels RA).
ToolsInteractieve atlas, Plaatsbepaling met de sterren
Verwante begrippen
- Declinatie
De “breedtegraad” aan de hemel: de hoek van een object ten noorden (+) of ten zuiden (−) van de hemelevenaar, van +90° tot −90°. Wega staat op +38,8°, Sirius op −16,7°. Vanaf een gegeven breedtegraad vertelt de declinatie of een object altijd boven de horizon staat, er nooit boven komt, of op- en ondergaat.
- Uurhoek
De tijd sinds een object de meridiaan passeerde, in uren: uurhoek = plaatselijke sterrentijd − rechte klimming. Op de meridiaan is hij 0h en hij groeit naar het westen; een object op 2h passeerde de meridiaan twee uur geleden. Poolzoekers en equatoriale monteringen steunen erop.
- Equinox (dag-en-nachtevening)
Het moment waarop de zon de hemelevenaar passeert, rond 20 maart en 22 september; dag en nacht duren dan overal ongeveer 12 uur. Het punt dat de zon in maart passeert, het lentepunt, is het nulpunt van de rechte klimming. Op die dag komt de zon precies in het oosten op.
- Sterrentijd
De tijd volgens de sterren: de plaatselijke sterrentijd is de rechte klimming die op dat moment op de meridiaan staat. Een sterrendag duurt 23 h 56 min 4 s, ongeveer 4 minuten korter dan een zonnedag. Daarom komen de sterren elke nacht 4 minuten eerder op, of 2 uur per maand.
← De hele woordenlijst