De telescoop die Isaac Newton in 1668 uitvond: een holle hoofdspiegel onderin de buis en een kleine vlakke spiegel onder 45° die het beeld bovenin opzij naar buiten stuurt. Zonder lenzen heeft hij geen last van chromatische aberratie, en hij biedt veel opening voor zijn eenvoud. Hij moet regelmatig gecollimeerd worden.
ToolsNewtonrekenhulp, Collimatie
Verwante begrippen
- Hoofdspiegel
De grote holle spiegel onderin een telescoop, die het licht verzamelt en het beeld vormt. In een Newton is hij parabolisch en ligt hij in een spiegelcel met stelschroeven voor de collimatie. Zijn diameter is de opening van de telescoop.
- Vangspiegel
De kleine spiegel die het licht van de hoofdspiegel naar het oculair stuurt. In een Newton is hij vlak, elliptisch en staat hij onder 45° bovenin de buis; in het Engels heet hij ook “diagonal”. Zijn grootte bepaalt de centrale obstructie en het volledig verlichte beeldveld.
- Dobson
Een Newtontelescoop op een eenvoudige kistmontering die op en neer kantelt en ronddraait, populair gemaakt door John Dobson in de jaren 1960 en 1970. Je duwt hem met de hand mee om objecten te volgen. Snel opgesteld en heel stabiel: zo krijgt een beginner de grootste opening.
- Collimatie
Het afstellen waarmee de spiegels van een telescoop op één as worden uitgelijnd. Een Newton verloopt een beetje bij elke verplaatsing en wordt het best voor elke sessie gecontroleerd, zeker als hij snel is (f/5 of minder). Een slecht gecollimeerde telescoop geeft zachte beelden, zelfs met uitstekende optiek.
- Coma
Een fout van paraboolspiegels: buiten het midden van het beeldveld krijgen sterren de vorm van een kleine komeet, met de staart naar buiten. Ze neemt snel toe naarmate de openingsverhouding kleiner wordt: zwak op f/8, duidelijk op f/4. Slechte collimatie verschuift haar en maakt haar ook in het midden zichtbaar.
← De hele woordenlijst