De maan vannacht

Hoe je deze getallen leest

De maan zoals ze vannacht boven jouw plek staat: haar schijngestalte, wanneer ze opkomt en ondergaat, en vooral de kraters, bergen en rilles die er op hun best uitzien, waar de zon op de maan opkomt of ondergaat.

De colongitude van de zon zegt waar de terminator ligt. Ze is ongeveer 0° bij eerste kwartier, 90° bij volle maan, 180° bij laatste kwartier en 270° bij nieuwe maan, en neemt met ongeveer 12° per dag toe. De ochtendterminator (waar de zon opkomt) ligt op lengte 360° min de colongitude.

Libratie is een licht schijnbaar schommelen van de maan: afhankelijk van de dag zien we iets verder om de ene of de andere rand heen, tot ongeveer 8°. Een positieve libratie in lengte maakt de oostrand vrij (de kant van Mare Crisium), een positieve libratie in breedte de noordpool. In de loop van de maanden zien we 59 % van het maanoppervlak.

De richtingen zijn die van de maan zelf (conventie van de Internationale Astronomische Unie): het oosten van de maan ligt aan de kant van Mare Crisium, rechts als het noorden boven is. Een telescoop toont het beeld op zijn kop, en een refractor met zenitspiegel toont een spiegelbeeld: kies de oriëntatie die bij je instrument past.

Het beeld wordt berekend voor het gekozen tijdstip: de schaduwen in de kraters komen uit een reliëfkaart, en het asgrauwe licht verlicht de nachtzijde zwak.

Oppervlaktekaarten: NASA Scientific Visualization Studio, CGI Moon Kit (Ernie Wright), op basis van gegevens van de LROC-camera en de LOLA-hoogtemeter aan boord van Lunar Reconnaissance Orbiter. Namen en posities van de objecten: IAU Gazetteer of Planetary Nomenclature (USGS); selectie geïnspireerd op de “Lunar 100” van Charles Wood. Berekeningen: astronomy-engine, en de formules van J. Meeus, Astronomical Algorithms, hoofdstuk 53.