ZoneGemeten straal (mm)Verwacht hm²/RAflezing (mm)ΔCLf × 1000lf/ρ−u

Oppervlakteprofiel

Hoe het werkt

De test

Een lichtbron en een mes bij het krommingsmiddelpunt: het mes snijdt het beeld in, en elke zone van het Coudermasker wordt in één keer donker als het mes door haar brandpunt gaat. Hoe die posities van zone tot zone verschillen, geeft de helling van elke zone, en daaruit het profiel van het glas ten opzichte van de best passende paraboloïde, volgens de methode van Jean Texereau, dezelfde als in Foucault2.

De aflezingen

Voor elke zone de positie van het mes in millimeter (of inch) vanaf een willekeurige oorsprong: alleen de verschillen tellen. Twee gemeten zones zijn genoeg voor een snelle controle tussen twee sessies, alle zones voor een resultaat. Elke zone wordt gemeten op de straal van haar venster, √(z² + h²/2) voor een midden z en een halve breedte h: iets voorbij het midden, omdat het buitenste deel meer licht doorlaat.

De resultaten

Op het golffront, bij λ = 560 nm, ten opzichte van de best passende paraboloïde: de peak-to-valley-fout (PV), de RMS, de Strehlratio, en lf/ρ, de transversale aberratie van elke zone in stralen van de Airy-schijf. Het Rayleighcriterium, λ/4 peak-to-valley, is de gebruikelijke grens voor een goede spiegel. Het door de vangspiegel afgedekte midden kan uit de cijfers worden weggelaten, zoals in Foucault2.

Het profiel

De afwijking van het oppervlak ten opzichte van de best passende paraboloïde, in nanometer, het laagste punt op 0; de verticale lijnen zijn de randen van de zones, de oranje lijn het Rayleighcriterium (70 nm op het glas). Een uit de cijfers weggelaten midden is gearceerd en gestreept. De miniaturen in de geschiedenis worden op dezelfde manier getekend, met hun hoogste waarde.

De zones

Hun aantal houdt elk venster gelijkmatig verlicht, met hoogstens 37 nm wegverschil eroverheen: n = D²/16√(R³k), van 3 tot 15, minder bij een kleine, lichtsterke spiegel. Ze hebben bijna gelijke oppervlakte, de eerste iets kleiner; de 70%-zone, waar een paraboloïde het meest van de bol afwijkt, valt altijd midden in een zone, nooit op een rand.

Het masker

Twee vensters per zone, symmetrisch om het midden, elke zone aan de andere kant van de diameter dan haar buren, zodat geen venster een ander raakt of in de richting van het mes overlapt (minstens 2 mm). Het eerste, rond het midden, is een sector buiten de verticale diameter, waar de schaduw van het mes het minst zuiver is. Een zelfgemaakt masker voer je in met de stralen van zijn vensters.

Afdekplaat en selector

De afdekplaat om te printen: een plaat van 1,2 mm, een wand van 10 mm op 0,75 mm van het glas, een zitting onder 45° voor de afschuining, twee uitsparingen voor de steunen van de standaard. Vanaf 6 zones draait een selector op een pen voor het masker en laat hij maar twee zones tegelijk zien, bij een oneven aantal de eerste drie samen: het getal bovenaan zegt welke.

Geschiedenis en vergelijking

De opgeslagen aflezingen, in deze browser bewaard bij elke telescoop; Exporteren maakt er een bestand van, en een Foucault2-bestand wordt ongewijzigd geïmporteerd. “Vergelijken met…” toont het weggeslepen glas tussen twee metingen: hun verschil ten opzichte van één en dezelfde paraboloïde, zonder de focusterm, de minst gesleten plek op 0, aangezien er alleen glas is weggenomen.

Verder lezen

Het boek van Jean Texereau, La construction du télescope d’amateur, staat online op Astrosurf (in het Frans): hoofdstuk II, het maken van de hoofdspiegel (pdf), dat de Foucaulttest en de verwerking ervan beschrijft, het vervolg (pdf), en alle hoofdstukken.

Verwerking naar J. Texereau, La construction du télescope d’amateur, zoals in Foucault2 van Étienne de Foras (GPL).